WEBVTT

NOTE Bölüm sınırları gerçek ses sürelerinden ölçülür; bölüm içi altyazı zamanları yaklaşık eşlemedir.

1
00:00:00.000 --> 00:00:08.580
EG Campus. Yaşam Boyu Gelişim ve Bakım Etiği. Bu kayıt, mevcut kaynaklı bölüm metninin bilgisayarın Türkçe sentetik sesiyle

2
00:00:08.580 --> 00:00:17.159
okunmasıdır. İnsan konuşmacı kaydı değildir. Çalışma hedefleri. Bu bölümde Büyüme, gelişim ve yaşam seyri kavramlarını birbirinden ayırır.. Çocukluk,

3
00:00:17.159 --> 00:00:25.739
ergenlik, yetişkinlik ve ileri yaşta öğrenmeyi destekleyen koşulları karşılaştırır.. Gelişimsel gözlem ile tanısal değerlendirme arasındaki sınırı açıklar.. Engelliliği

4
00:00:25.739 --> 00:00:34.318
yaşlılıkla eşitlemeden kişi ve çevre etkileşimini yorumlar.. Özerklik, mahremiyet, yarar, zarar vermeme ve adalet açısından bir eğitim durumunu

5
00:00:34.318 --> 00:00:42.898
değerlendirir.

6
00:00:42.898 --> 00:00:52.436
1. Gelişimi yaşamın bütünü içinde düşünmek. İnsan gelişimi yalnız çocuklukta tamamlanan bir süreç değildir. Büyüme, boy gibi beden

7
00:00:52.436 --> 00:01:01.974
ölçülerindeki artışı anlatırken gelişim; hareket, düşünme, iletişim, ilişki kurma ve günlük yaşama katılma becerilerindeki değişimleri de kapsar. Bu

8
00:01:01.974 --> 00:01:11.513
değişimler aynı hızda ilerlemez. Bir kişinin güçlü olduğu alan ile desteğe ihtiyaç duyduğu alan yan yana bulunabilir. Yaşam

9
00:01:11.513 --> 00:01:21.051
seyri yaklaşımı, bugünkü durumu geçmiş deneyimlerden ve mevcut çevreden koparmadan anlamaya çalışır. Amaç, kişiye değişmez bir etiket vermek

10
00:01:21.051 --> 00:01:30.590
değil, hangi koşulların gelişimini ve katılımını desteklediğini görmektir. WHO'nun yaşam seyri çerçevesi biyolojik, psikososyal ve çevresel etkenlerin birbirine

11
00:01:30.590 --> 00:01:40.128
bağlı olduğunu vurgular. Güvenli barınma, eğitim olanakları, ilişkiler ve hizmetlere erişim farklı dönemlerde birikerek etkili olabilir. Erken deneyimler

12
00:01:40.128 --> 00:01:49.666
önemlidir; ancak geçmişte yaşanan güçlükler geleceğin tek ve kesin belirleyicisi değildir. Bu ayrım eğitimde önem taşır. Bir öğrencinin

13
00:01:49.666 --> 00:01:59.205
önceki öğrenme fırsatları sınırlıysa bunu yeteneksizlik diye açıklamak, değiştirilebilecek koşulları görünmez kılar. Öğrenme ortamının düzenlenmesi ve erişilebilir materyal

14
00:01:59.205 --> 00:02:08.743
sağlanması farklı bir başlangıç oluşturabilir. Yaş grupları gereksinimleri tartışmayı kolaylaştıran araçlardır. Aynı yaşın bütün kişiler için aynı beceri,

15
00:02:08.743 --> 00:02:18.282
ilgi veya sorumluluk anlamına geldiği düşünülmemelidir. Kültür, yaşam koşulları ve kişisel deneyimler geçişlerin nasıl yaşandığını etkiler. Okula başlama,

16
00:02:18.282 --> 00:02:27.820
işe girme, bakım verme ya da emeklilik gibi değişimler yalnız takvimle açıklanamaz. Eğitimci önce kişinin neyi yapmak istediğini,

17
00:02:27.820 --> 00:02:37.358
neyi zaten yapabildiğini ve hangi desteği yararlı bulduğunu öğrenmelidir. Bir gözlemi yorumlarken üç soruyu ayırmak işe yarar: Ne

18
00:02:37.358 --> 00:02:46.897
görüldü, hangi bağlamda görüldü, bundan hangi sonuç çıkarılabilir? Bir kişinin grup çalışmasında konuşmaması gözlemdir; öğrenmek istemediği ise henüz

19
00:02:46.897 --> 00:02:56.435
doğrulanmamış yorumdur. Sessizliğin nedeni ortamın gürültüsü veya konuşma sırasının hiç açılmaması olabilir. Gelişimi anlamak, bağlamı araştırma sorumluluğunu da

20
00:02:56.435 --> 00:03:05.974
içerir.

21
00:03:05.974 --> 00:03:15.734
2. Erken çocuklukta destek ve gözlem sınırları. Erken çocuklukta güvenli ilişki, beslenme, bakım ve öğrenme fırsatları birlikte önem

22
00:03:15.734 --> 00:03:25.494
taşır. WHO'nun destekleyici bakım yaklaşımı, çocuğun işaretlerine duyarlı karşılık vermeyi ve günlük etkileşimler içinde öğrenme fırsatları oluşturmayı öne

23
00:03:25.494 --> 00:03:35.254
çıkarır. Duyarlı karşılık; yetişkinin çocuğun bakışını, ilgisini veya sıkıntısını fark edip uygun biçimde yanıtlamasıdır. Her etkileşimi bir başarı

24
00:03:35.254 --> 00:03:45.014
sınavına dönüştürmek anlamına gelmez. Oyun ve ortak dikkat, yetişkinin çocuğu zorlamadan ilişki kurabileceği eğitim bağlamlarıdır. Bakım verenlerin de

25
00:03:45.014 --> 00:03:54.774
bilgiye, zamana ve sosyal desteğe ihtiyacı olabilir. Gelişimsel dönüm noktaları, çocukların belirli yaşlarda çoğunlukla gösterdiği becerileri anlatır. CDC

26
00:03:54.774 --> 00:04:04.534
bunları oynama, öğrenme, konuşma, davranış ve hareket alanlarında izler. Bir kontrol listesi aile ile eğitimci arasında konuşmayı kolaylaştırabilir;

27
00:04:04.534 --> 00:04:14.294
çocuğun bütün gelişimini tek başına açıklamaz. Listeyi kullanırken çocuğun hangi ortamda gözlendiği ve beceriyi göstermesine fırsat verilip verilmediği

28
00:04:14.294 --> 00:04:24.054
de önemlidir. Gözlem, çocuğa fırsat tanıyarak yapılan dikkatli bir izlem olmalıdır; sınav puanı gibi kullanılmamalıdır. Gelişimsel izleme ile

29
00:04:24.054 --> 00:04:33.814
standart araçlarla yapılan tarama farklı işlemlerdir. Tarama da tek başına tanı değildir. Kaygı uyandıran bir gözlem varsa görev

30
00:04:33.814 --> 00:04:43.574
sınırları içinde ilgili uzman değerlendirmesine yönlendirmek gerekir. Eğitimci yalnız bir listeye bakarak gelişim bozukluğu ilan etmemeli, aileyi kesin

31
00:04:43.574 --> 00:04:53.334
sonuç varmış gibi bilgilendirmemelidir. Aynı biçimde, bireysel farklılık vardır diyerek bütün kaygıları önemsiz saymak da uygun değildir. Eğitimsel

32
00:04:53.334 --> 00:05:03.094
kayıt için davranışın açık tanımı daha yararlıdır. Hiç iletişim kurmuyor yerine, ortak oyunda sözel yanıt vermedi fakat gösterilen

33
00:05:03.094 --> 00:05:12.854
nesneye baktı demek gözlemi yorumdan ayırır. Bu tür betimleme bir tanı oluşturmaz; değerlendirmeye aktarılabilecek daha anlaşılır bilgi sağlar.

34
00:05:12.854 --> 00:05:22.614
Çocuğun adı, görüntüsü ve gelişim kaydı yalnız gerekli amaçla ve yetkili kişilerle paylaşılmalıdır. Bir etkinlikte öğrenilen kavramları, gerçek

35
00:05:22.614 --> 00:05:32.374
çocukların özel bilgilerini sınıfta yayarak pekiştirmek gerekmez.

36
00:05:32.374 --> 00:05:42.163
3. Ergenlikte katılım ve anlaşılır iletişim. Ergenlik, çocukluktan yetişkinliğe geçişte bedensel değişimlerin yanı sıra kimlik, ilişkiler, duygu yönetimi

37
00:05:42.163 --> 00:05:51.952
ve toplumsal rollerin de yeniden düzenlendiği bir dönemdir. WHO, bu dönemin kendine özgü gelişim gereksinimlerini ve haklarını vurgular.

38
00:05:51.952 --> 00:06:01.742
Takvim yaşı yararlı bir sınıflandırma sağlar ama kişinin bütün deneyimini anlatmaz. Ergenlerin kararları, akran ilişkileri, kültür ve içinde

39
00:06:01.742 --> 00:06:11.531
yaşadıkları koşullarla birlikte düşünülmelidir. Her davranışı hormonlara veya karşı gelmeye bağlamak, öğrenme gereksinimini ve kişinin verdiği açıklamayı ihmal

40
00:06:11.531 --> 00:06:21.321
edebilir. Sağlık eğitimi katılımcının sorularına yer açtığında daha anlamlı bir ilişki kurar. Eğitimin amacını anlaşılır biçimde açıklamak, sözcüklerin

41
00:06:21.321 --> 00:06:31.110
ne anlama geldiğini kontrol etmek ve soru sormayı utanç kaynağı olmaktan çıkarmak önemlidir. Bir kavramın anlatılmış olması, herkes

42
00:06:31.110 --> 00:06:40.900
tarafından aynı biçimde anlaşıldığını göstermez. Eğitimci, kişinin öğrendiği fikri kendi sözleriyle açıklamasına fırsat verebilir. Bunun amacı onu yakalamak

43
00:06:40.900 --> 00:06:50.689
değil, anlatımın hangi bölümünün yeniden düzenlenmesi gerektiğini görmektir. Ergenin görüşünü dinlemek, yetişkin desteğini bütünüyle kaldırmak anlamına gelmez. Güvenli

44
00:06:50.689 --> 00:07:00.478
bir ortam ve uygun sorumluluk paylaşımı birlikte kurulabilir. Gençlerin değerleri ve tercihleri eğitim tasarımında dikkate alınmalıdır. Bu bölüm,

45
00:07:00.478 --> 00:07:10.268
farklı yaşlar için hukukî rıza yetkisi belirlemez; eğitimsel katılım ile tıbbi veya hukukî karar süreçlerinin aynı şey olmadığını

46
00:07:10.268 --> 00:07:20.057
özellikle ayırır. Bir sağlık dersine katılan öğrenciden kişisel deneyimini herkesin önünde anlatmasını istemek, katılımı desteklemek için gerekli değildir.

47
00:07:20.057 --> 00:07:29.847
Grupta söz almak istemeyen biri için yazılı soru kutusu veya bireysel geri bildirim yolu sunulabilir. Böylece sessizlik ilgisizlik

48
00:07:29.847 --> 00:07:39.636
olarak yorumlanmaz. Yöntemi seçerken katılımcıların okuryazarlık, dil ve erişim gereksinimleri de düşünülmelidir. Ergenlere ilişkin genel bilgi, tek bir

49
00:07:39.636 --> 00:07:49.425
kişinin niyetini açıklayan kestirme bir hükme dönüştürülmemelidir. Eğitimci tutarlı sınırlar koyarken gerekçeyi de açıklayabilir; saygı, belirsiz ve değişken

50
00:07:49.425 --> 00:07:59.215
kurallar yerine öngörülebilir bir iletişim gerektirir.

51
00:07:59.215 --> 00:08:08.801
4. Yetişkinlik ve ileri yaşta öğrenme olanakları. Yetişkinlikte öğrenme; iş, aile, bakım verme, yeni yaşam koşulları ve kişisel

52
00:08:08.801 --> 00:08:18.388
hedeflerle birlikte ilerler. Bir kişinin çok deneyimli olması her yeni konuda bilgi sahibi olduğu anlamına gelmez. Benzer biçimde,

53
00:08:18.388 --> 00:08:27.974
yeni bir araçta zorlanması genel olarak öğrenemediğini göstermez. Eğitimci önce deneyimleri ve hedefi tanımalı, yeni bilgiyi kişinin günlük

54
00:08:27.974 --> 00:08:37.560
yaşamında anlamlı bir yere bağlamalıdır. Kullanılacak yöntemle ilgili seçim sunmak, katılımcının daha önceki öğrenme yollarından yararlanmasını kolaylaştırabilir. İleri

55
00:08:37.560 --> 00:08:47.147
yaşta kişiler arasında büyük farklılıklar vardır. WHO, tek bir tipik yaşlı kişi olmadığını ve kronolojik yaşın işlevleri tam

56
00:08:47.147 --> 00:08:56.733
olarak yansıtmadığını belirtir. Yaşlanma ile emeklilik, yakınların kaybı veya taşınma gibi geçişler birlikte yaşanabilir; bunlar herkes için aynı

57
00:08:56.733 --> 00:09:06.319
değildir. Yaşlı bir kişiyi yalnız kayıpları üzerinden tanımlamak, becerilerini ve katkılarını görmeyi engeller. Bir grup eğitimi hazırlanırken kişinin

58
00:09:06.319 --> 00:09:15.906
ilgi duyduğu konu sorulmalı, yaşına bakarak otomatik biçimde çocuklaştırıcı materyal seçilmemelidir. NIH Ulusal Yaşlanma Enstitüsü, bilişsel sağlığı düşünme,

59
00:09:15.906 --> 00:09:25.492
öğrenme ve hatırlama becerileriyle ilişkilendirir. Anlamlı etkinlikler ve öğrenme konusunda araştırmalar umut vericidir; her uygulama için aynı etki

60
00:09:25.492 --> 00:09:35.079
veya kesin koruma iddiası kurulamaz. Özellikle bir oyun ya da kursun bütün bilişsel kayıpları önleyeceğini söylemek kanıtın sınırını

61
00:09:35.079 --> 00:09:44.665
aşar. Başlangıç düzeyindeki sağlık eğitiminin hedefi böyle vaatler vermek değil, kişinin katılımını destekleyen düzenlemeleri tanımaktır. Yazı boyutunu okunabilir

62
00:09:44.665 --> 00:09:54.251
yapmak, arka plan gürültüsünü azaltmak, anlatımın hızını birlikte belirlemek ve tekrar fırsatı sunmak eğitimsel seçeneklerdir. Bunlar yalnız ileri

63
00:09:54.251 --> 00:10:03.838
yaşa özgü olmak zorunda değildir. Destekleyici sosyal ilişkiler de öğrenme ortamına aidiyet kazandırabilir. Ancak yalnız yaşadığı için bir

64
00:10:03.838 --> 00:10:13.424
kişinin mutlaka yalnızlık hissettiği varsayılmamalıdır. Katılacağı etkinliği onun adına seçmek yerine, tercih ettiği ilişki ve faaliyet biçimini sormak

65
00:10:13.424 --> 00:10:23.010
kişi merkezli yaklaşımı güçlendirir.

66
00:10:23.010 --> 00:10:33.214
5. Engellilik, çevre ve katılımı ayırmak. Engellilik ile yaşlılık aynı kavram değildir. Engellilik yaşamın farklı dönemlerinde bulunabilir; her

67
00:10:33.214 --> 00:10:43.417
yaşlı kişi engelli olmadığı gibi her engelli kişi de yaşlı değildir. WHO engellilik deneyimini sağlık durumları, kişisel etkenler

68
00:10:43.417 --> 00:10:53.620
ve çevreyle etkileşim içinde ele alır. Aynı kişi farklı ortamlarda farklı katılım olanaklarına sahip olabilir. Bu bakış, bütün

69
00:10:53.620 --> 00:11:03.823
sorumluluğu kişinin bedenine veya çabasına yüklemeden çevredeki engelleri de sorgulamayı sağlar. Bir ders videosunun yalnız sesli olması, işitme

70
00:11:03.823 --> 00:11:14.026
gereksinimi farklı olan bir katılımcıyı dışarıda bırakabilir. Yazılı anlatım veya uygun altyazı sunmak kişinin aynı bilgiye ulaşmasını destekler.

71
00:11:14.026 --> 00:11:24.229
Benzer şekilde erişilemeyen bir toplantı salonu, kişinin konuyu öğrenmeye isteksiz olduğuna kanıt olamaz. Eğitimde engelin nerede oluştuğunu sorarken

72
00:11:24.229 --> 00:11:34.432
içerik, araç, mekân, dil ve iletişim birlikte gözden geçirilmelidir. Bir düzenleme önerisinin gerçekten yararlı olup olmadığı, kullanacak kişiyle

73
00:11:34.432 --> 00:11:44.635
konuşularak anlaşılabilir. Yardıma ihtiyaç duymak, kişinin tercih bildiremeyeceği anlamına gelmez. Eğitimci doğrudan kişiye hitap etmeli; yanında yakını veya

74
00:11:44.635 --> 00:11:54.839
destekçisi varsa konuşmayı otomatik olarak ona çevirmemelidir. Destek, kararın sahipliğini elinden almak için kullanılmamalıdır. Kişi merkezli bir yaklaşımda

75
00:11:54.839 --> 00:12:05.042
ihtiyaç kadar güçlü yönler, hedefler ve mevcut kaynaklar da konuşulur. Engelli bireyleri tek bir homojen grup gibi tanımlamak,

76
00:12:05.042 --> 00:12:15.245
farklı gereksinimleri yeniden görünmez kılar. Adalet her katılımcıya değişmeden aynı aracı vermekle sağlanmayabilir. Ortak öğrenme hedefine ulaşmak için

77
00:12:15.245 --> 00:12:25.448
farklı sunum biçimleri gerekli olabilir. Bu farklılaştırma daha düşük beklenti koymak değildir; bilgiye erişim yolunu düzenlemektir. WHO'nun engellilik

78
00:12:25.448 --> 00:12:35.651
konusundaki çerçevesi ayrımcı tutumların ve erişilemeyen bilginin eşitsizliklere katkısını gösterir. Eğitimci kendisine şu soruyu sorabilir: Başarısızlık diye yorumladığım

79
00:12:35.651 --> 00:12:45.854
sonuçta, tasarladığım ortamın payı nedir? Bu soru bireysel gereksinimi inkâr etmez; çevrenin değiştirilebilir tarafını görünür kılar.

80
00:12:45.854 --> 00:12:55.522
6. Bakım etiğini günlük eğitim kararlarına taşımak. Bakım etiği, bir insanla kurulan ilişkide neyin iyi ve saygılı olduğunu

81
00:12:55.522 --> 00:13:05.189
gerekçeleriyle düşünmeyi gerektirir. Başlangıç düzeyinde dört soru yararlı bir düşünme çerçevesi oluşturur: Ne yarar bekleniyor, hangi zarar olasılığı

82
00:13:05.189 --> 00:13:14.857
var, kişinin seçimi nasıl korunuyor ve fırsatlar adil mi? Örneğin yararlı olduğu düşünülen bir etkinlik, kişinin özel bilgisini

83
00:13:14.857 --> 00:13:24.525
gereksiz biçimde açığa çıkarıyorsa eğitim yöntemi yeniden tasarlanmalıdır. İyi niyet, sonuçları ve yetki sınırlarını düşünmenin yerine geçmez. WHO'nun

84
00:13:24.525 --> 00:13:34.192
hasta güvenliği hakları yaklaşımı saygınlık, ayrımcılıktan korunma, mahremiyet, bilgi ve destekli karar vermeyi öne çıkarır. Türkiye'deki Sağlık Bakanlığı

85
00:13:34.192 --> 00:13:43.860
hasta hakları bilgilendirmelerinde de özel bilgilerin korunması ve bilgilendirme yer alır. Bu kaynaklar sağlık hizmetlerine ilişkindir; burada eğitim

86
00:13:43.860 --> 00:13:53.528
durumunu düşünmek için etik bir temel sağlar. Eğitimde amaç, ilkeyi tanımak ve gerektiğinde yetkili süreçlere başvurmayı bilmektir. Özerkliğe

87
00:13:53.528 --> 00:14:03.195
saygı yalnız bir onay kutusu sunmak değildir. Kişi etkinliğin amacını ve seçeneklerini anlayabilmeli, sorularını iletebilmeli ve gereksiz baskı

88
00:14:03.195 --> 00:14:12.863
görmemelidir. Mahremiyet de yalnız isimleri silmekle sağlanmaz; iş yeri, sıra dışı bir olay veya görüntü kişiyi tanınabilir kılabilir.

89
00:14:12.863 --> 00:14:22.531
Eğitim için kurmaca örnek seçmek, aynı kavramı daha az kişisel bilgiyle öğretmeyi sağlayabilir. Gerekli kayıt tutulduğunda amaç, erişim

90
00:14:22.531 --> 00:14:32.198
yetkisi ve paylaşım sınırı açık olmalıdır. Etik değerlendirmede önce gözlemi ve ilgili kişilerin görüşlerini belirlemek, sonra olası seçeneklerin

91
00:14:32.198 --> 00:14:41.866
yarar ve risklerini karşılaştırmak yararlıdır. Kimin karar verme veya uygulama yetkisi bulunduğu da sorulmalıdır. Öğrenci, eğitim örneğini tartışmakla

92
00:14:41.866 --> 00:14:51.534
gerçek bir bakım işlemini yürütmenin farklı olduğunu bilmelidir. Bu yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış başlangıç metni alan editörü onayı

93
00:14:51.534 --> 00:15:01.201
beklemektedir. Kavramları açıklaması bir meslek yetkisi, uygulama yeterliliği veya klinik karar hakkı kazandırdığı anlamına gelmez.

94
00:15:01.201 --> 00:15:09.864
Gerekçeli örnek 1. Kurmaca bir yetişkin eğitimi grubunda katılımcı, küçük yazılı slaytları okuyamadığı için sorulara yanıt veremiyor. Eğitimci

95
00:15:09.864 --> 00:15:18.526
bunu öğrenme isteksizliği diye kaydediyor. Gözlem ile yorum arasındaki farkı açıklayın ve eğitimsel bir alternatif önerin. Gözlem, katılımcının

96
00:15:18.526 --> 00:15:27.188
bu sunum koşulunda sorulara yanıt vermemesidir. İsteksizlik, eldeki bilgiyle doğrulanmamış bir yorumdur. Eğitimci okunabilir yazı ve alternatif sunum

97
00:15:27.188 --> 00:15:35.851
biçimi sağlayıp katılımcının tercih ettiği desteği sormalıdır. Böylece kişinin becerisi hakkında hüküm vermeden önce değiştirilebilir çevre etkeni incelenir.

98
00:15:35.851 --> 00:15:44.513
Bu örnek tanısal değerlendirme yapmaz.

99
00:15:44.513 --> 00:15:52.252
Gerekçeli örnek 2. Bir öğretici, bakım etiği dersinde gerçek bir kişinin adını silip onun ender yaşam olayını ve

100
00:15:52.252 --> 00:15:59.990
iş yerini anlatıyor. İsim bulunmadığı için mahremiyetin korunduğunu düşünüyor. Bu gerekçe neden yetersizdir? Kişi isim dışında bağlam bilgileriyle

101
00:15:59.990 --> 00:16:07.728
de tanınabilir. Etik açıdan öğrenme hedefi için bu ayrıntıların gerekli olup olmadığı sorulmalıdır. Aynı kavram kurmaca ve kimliği

102
00:16:07.728 --> 00:16:15.466
açığa çıkarmayan bir örnekle öğretilebilir. Gerekli bilgiler için amaç ve paylaşım yetkisi ayrıca belirlenir. İsmin çıkarılması tek başına

103
00:16:15.466 --> 00:16:23.205
tanınabilirlik riskini ortadan kaldırmaz.

104
00:16:23.205 --> 00:16:31.903
Sık karıştırılan nokta. İleri yaş veya engellilik, kişinin öğrenme ve tercih bildirme yeteneğinin bulunmadığını gösterir. Düzeltme: Takvim yaşı

105
00:16:31.903 --> 00:16:40.601
ve engellilik etiketi kişisel becerileri tek başına açıklamaz. Öğrenme olanakları, güçlü yönler, gereken destek ve çevre birlikte değerlendirilir.

106
00:16:40.601 --> 00:16:49.300
Yardım gereksinimi, kişinin görüşünü dinlemekten vazgeçme gerekçesi değildir.

107
00:16:49.300 --> 00:16:56.093
Kendini kontrol et. Bölümü kendi cümlelerinle anlat. Sonra EG Campus bölümündeki soruları çöz, gerekçeni açıklamalarla karşılaştır. Kaynakça ve

108
00:16:56.093 --> 00:17:02.887
soru çözümleri bölüm sayfasında bulunur.